6 Ocak 2017 Cuma

Vejetaryen mom to be


Merhabalar yeniden;

Bu yazımda vejetaryen hamilelere değinmek istiyorum. Onların basit tabirle et yememesi bana ne kadar garip geliyorsa eminim onlar da benim et yememi garipsiyorlardır :D

Vejetaryenlik ya da etyemezlik farklı sebeplerle et, balık ve kümes hayvanlarının tüketilmemesidir. Et dışında yumurta, süt, bal gibi besinleri tüketmeyenlere de vegan denir.

Alt gruplarını da sıralayacak olursak;

Lakto-ovo vejetaryenler: Hayvan eti, tavuk, balık yemezler; ancak yumurta ve süt ürünlerini tüketirler. %80-90 oranında vejetaryen bu türdedir.

Lakto vejetaryenler: Hayvan etleri dışında yumurtayı da kesinlikle tüketmezler. Sadece süt, yoğurt, peynir ve bunlardan yapılmış besinleri yerler.

Ovo vejetaryenler: Yumurta dışında her türlü et ürünü ve süt ürünlerini tüketmezler.

Pesketaryen: Balık dışında hiçbir hayvansal kaynağı tüketmezler.

Semi-vejetaryenler: Sadece beyaz et tüketirler.

Veganlar: Vejetaryenler içinde en katı olanlarıdır. hiçbir hayvansal gıdayı tüketmezler. Beslenmelerinde ete, sütürünlerine, yumurtaya ve bala yer yoktur. Hayvanlardan üretilmiş hiçbir şeyi tüketmez ve kullanmazlar.

Vejetaryen kelimesi Latincede "sağlam, canlı, yaşam dolu" anlamına gelen "vegetus kelimesinden gelir. Vejetaryen olmanın dini, ahlaki ve beslenmeyle ilişkili sebepleri var diyebiliriz.

Biz beslenme uzmanları da günlük yaşantımızda sebze meyve tüketimini arrtırmayı, posa içeren tahıllı besinleri tüketmeyi, yağ, tuz, şeker kullanılımını azaltmayı öneriyoruz elbette. Tek başına bile bazı yetersizlikler görülme riski olan vejetaryen beslenmenin; vücudunda bir bebek büyütürken doğuracağı sonuçlar şüphesiz başta bebek olmak üzere geri dönüşü olmayan sonuçalara yol açabilir.

VEJETARYEN GEBELİĞİ

Eğer katı bir vejetaryenseniz yani vegan grubunda yer alıyorsanız gebeliğiniz çok riskli geçebilir. Bebeğinize karşı sorumlu hissederek bir an önce hayvansal kaynaklı gıda tüketmeye başlamalısınız. Bu fikir başta uzun yıllar boyunca hayvansal kaynaklı gıda tüketmemiş olanlar için imkansız gibi görülebilir. Fakat unutulmamalıdır ki; sağlıklı beslenmenin formülü sebze, meyve ve tahıl tüketmenin yanında et, süt ve yumurta gibi hayvansal kaynaklı besinleri tüketmeyi de gerektirir. 

Sadece bitkisel kaynaklı beslenmek başta B12 vitamini olmak üzere demir, çinko, kalsiyum, protein, B2 ve daha birçok çok besin öğesi yetersizliğine sebep olur. Bütün bu eksiklikler de anne ve bebek için sorun teşkil etmeye başlar.

Vejetaryen beslenme bir akım gibi başladı ve son zamanlarda yaygınlaşmaya başladı. Pek çok insan bu akıma uyarak hayvansal kaynaklı gıda tüketmeyi reddetmektedir. Bu durum gebelik süresinde de devam ettiği esneklik yapılmadığı sürece hayvansal kaynaklı besinlerden karşılanabilen pek çok besin öğesi vücud alınmadığı için sağlıksız bebekler dünyaya gelmektedir. Ayrıca hamilelik boyunca annenin mevcut depoları bebek için harcanacağından doğum sonrası annenin sağlığı da tehlikeye girebilir. Çünkü anne yeterli ve dengeli beslenmeye başlamadığı sürece boşalan depolar yerine konamaz.

VEJETARYEN GEBELER NASIL BESLENMELİDİR?

Vejetaryen beslenme tarzına direk olarak iyi ya da kötü diyemeyiz. Hnagi tür vejetaryen olduğuna bağlı olarak avantaj ve dezavantajlar iyi değerlendirilmelidir. tabii eksikliği olabilecek besin öğelerini de düşünerek duruma ona göre yaklaşılmalıdır.

Mesela; sadece kırmızı et tüketmeyen semi-vejetaryenlerde demir eksikliği düşünülmeli ve ona göre tedbir alınmalıdır.

Avantajları;

  • Hayvansal gıda tüketmedikleri için, bunlardan yapılan salam, sucuk, sosis vb. gıdalar ile kızartma yapılan etleri de yemezler ve pişirme hatalarından dolayı karsinojenik dediğimiz zararlı madde tüketimi vejetaryenlerde olmaz. 
  • Yine sebze, meyve tüketiminin bol olması antioksidan öğelerin vücuda fazlaca girmesini sağlar ki; cilt sağlığından, kanser oluşumunun önlenmesine kadar pek çok faydasını görürler.

Dezavantajları;

  • Yukarda saymış olduğum pek çok besin öğesinin vücutta yeterli miktarda bulunmamasına yol açar ki; annenin yediklerinden beslenen fetüs için bu tehlikelidir.
  • Yine protein ve B12 eksikliği başta alzheimer gibi birçok hastalığa davetiye çıkarır.
  • Vegan olanlar için süt ürünlerinden sağlanan kalsiyum eksikliğine bağlı diş kayıpları, kemik erimesi (osteoporoz) hamilelik dönemi ve ileri yaşlar için yaşam kalitesini düşürebilen yan etkilerdir.
  • Demir eksikliğine bağlı anemi oluşma riski fazladır.
  • Hayvansal ürünlerde bulunan ve insan vücudu için elzem olan çinko deri, cilt sağlığı için önemlidir ve eksikliğinde büyümenin durması, organ ve iskelet bozuklukları, bağışıklık sisteminde yetersizlik oluşur.
VEJETARYENLER İÇİN ALTERNATİF BESİNLER

Süt ve et yerine soya sütü kullanılabilir.

Kurubaklagiller de iyi protein kaynağıdır ancak; protein miktarı ve kalitesi açısından etin yerini tutamazlar.

--> Kurubaklagiller tahıl kaynakları ile birlikte tüketildiğinde protein kalitesi artar. Yianında C vitamini içeren sebze ve meyve ile yendiğinde demir emilimi artar. Kurubaklagil, tahıl ve salatadan oluşan sağlıklı menüler hazırlanmalı tüektilmelidir.

Kalsiyum, magnezyum gibi minerallerin yeteri kadar alınması için de maden suyu tüketilebilir.



SAĞLIKLI BESLENME HER BESİNDEN YETERİ MİKTARDA TÜKETME İLE GERÇEKLEŞİR. HER BESİNİN KENDİNE HAS ÖZELLİKLERİ VE İÇERİKLERİ VARDIR. BİR BESİNDEN TAMAMEN VAZGEÇMEK YERİNE YETERLİ VE DENGELİ BESLENMEK ANNE VE BEBEK SAĞLIĞI İÇİN GERİ DÖNÜŞÜ OLMAYAN HATALARDAN KAÇINMAK İÇİN EN BASİT VE GÜVENİLİR OLAN YOLDUR. :)




































Hiç yorum yok:

Yorum Gönder